Izerfan d tɣardemt

Aseḥbes n uxeddim war akatar

Bḍu :
5 dqiqa n tɣuri

Di Benin, aseḥbes n 169 n yimxeddmen n uselɣu amatu ur ilaq ara ad yettwali am umennuɣ adaxli kan. D aferdis i d-yettbanen deg-s wayen i d-yettawin leṣlaḥ n tmeslayt n waddal amatu: anwa i d-yettakken lḥekm, s wacu i d-yettwaqbel, acu n teɣdemt i yellan i yimxeddmen, acu n tegnit i yellan i usenqed?

Akken i d-tewwi RFI Afrique deg 18 mayyu 2026, 169 n yimxeddmen n Société de Radio et Télévision du Bénin ttwasḥebsen deg 13 mayyu. Tamurt teqqar belli aya yedda deg ubrid n usnirem n SRTB, tuddsa i d-yusan seld ubeddel n ORTB. Maca les syndicats ur tenɣi ara kan tikti n usnirem. Ttmeslayen ɣef leɛqel n tarrayt: laɛǧel, ulac ameslay yettwasbedden, ulac tabadut tameqqrant ɣef yisefka n audit n tzemmar.

Da i tebda temsalt n tidet. Aseḥbes n yigrawen n yimxeddmen ur d amur n tnezzut kan. Yettak-d asteqsi ɣef izerfan, ɣef tarrayt, ɣef leɛqel n usenqed, ɣef ubrid n uɣelluy neɣ n uɛiwed n usenqed. Amḍan 169 yettɣaḍ, acku deffir-s llan yixxamen, arraw, idrimen n tmeddurt. Maca asteqsi ameqqran: anwa i yefka lqarar, s wacu, seld wani n umeslay, akked acu n tegnit i d-teqqim i wid yettwasḥebsen?

Asnirem ur yezmir ara ad isseɣli tarrayt

Awal asnirem yettban d awal yelhan. Yettak i lqararat iqeṣḥanen udem n tiknikt. Yezmer umdan ad yini: tuddsa teḥwaǧ abeddel, aẓeṭṭa n uxeddim ilaq ad yettwaseggem, tizemmar ilaq ad ttwasneqdent. Aya, s yiman-is, mačči d lbaṭel. Tuddsa n uselɣu amatu tezmer ad teḥwaǧ abeddel, asileɣ, asegmi, anadi ɣef tzemmar timaynutin.

Maca leṣlaḥ ur yettili ara d ameɣtu acku kan yettwaqqar-as asnirem. Yettili d ameɣtu ma yella llan isemrasen, tarrayt, asentel i yimxeddmen d yimsulɣa-nsen. Ma yella syndicats qqaren belli akatar n umeslay ur yeddim ara am wakken ilaq, tamsalt tettuɣal d tamsalt n ubrid, mačči n taggara kan.

Tarrayt deg waya ur d acḥal n lkaɣeḍ kan. D tagnit tamezwarut i d-yettarran iman ɣef lbaṭel. Tettḥettim ad d-ttwasefhmen sebba, ad d-ttwabdun isefka, ad ttweslen wid yettmeslayen s yisem n yimxeddmen, ad yessin yal yiwen acu i d-yellan. Tarrayt ur tettkes ara aḥday n uxeddim, maca tettḥarab ɣef wakken aḥday-nni ur yettuɣal ara d lḥekm yettwafkan seg ufella.

Deg wayen i d-yettwannan, imxeddmen yettwasḥebsen llan deg waṭas n yiḥricen: radio, tilizri, ressources humaines, finances, communication. Les syndicats suturen ad d-ttwaxelṣen izerfan n yimxeddmen s lɛejlan, u suturen daɣen audit-nniḍen. Aya yessebgan belli ma yella audit yettuɣal d lsas n useḥbes n waṭas n yimdanen, ur yezmir ara ad yeqqim d taẓgi taberkant. Isefk-is ilaq ad ttwassnen, ad ttwasneqden, ad zemren medden ad ten-nqaden.

Aselɣu amatu mačči d takarḍa n tnezzut kan

SRTB mačči d amsellek n uxeddim am wiyaḍ. D tuddsa n uselɣu amatu. Tesɛa azal deg talɣut, deg lxedma i wegdud, deg tili n tgelda deg wannar amatu. Ihi, aseḥbes deg-s ur ilaq ara ad yettwali am leḥsab n tnezzut.

Ma yella aselɣu amatu yettwasnirem s tarrayt i d-yettawin aḥday i yimxeddmen, tetban-d tnezdit. Zemren ad ilin ilugan imaynuten, logo amaynut, programs imaynuten, tiknuluǧit. Maca ma yella lḥala-nni tetteddu ɣef yimxeddmen yettwasḥebsen war tarrayt yettwassnen, asnirem yettuɣal d rrways n lḥekm.

Ilaq leḥder. Ur d-nekkes ara akk lkaɣeḍ. Ilaq ad ttwasneqden lqararat, audit, awal n tɣiwant n SRTB, tamlilt n Direction générale du travail, addad azrefan n yimxeddmen, d uxelleṣ n izerfan. War aya, ur ilaq ara ad d-nini s lḥekm azrefan belli aseḥbes d lbaṭel neɣ d ameɣtu.

Maca nezmer ad nwali tamsalt tameqqrant: les syndicats ur suturen ara kan leḥnana. Suturen akatar, asenqed, izerfan. Ttẓerrifen belli amxeddem mačči d amḍan i yezmer ad yettwakkes deg tableau n leḥsab. Deffir yal axeddim yellan, yella uxxam, yella ubrid n tmeddurt, yella lḥerma.

Mi ara tesseɣti tgelda, tettḥasab iman-is

Tamsalt n Benin tettɛedda SRTB. Tettak-d asteqsi i waṭas n tuddsiwin timatanin: zemrent tgeldiwin ad sseɣtin lxedmat-nsent s awal n performance, audit, rationalisation, war ma ǧǧant leṣlaḥ ad yettuɣal d allal n uḍebber ɣef yimxeddmen?

Audit n tzemmar yezmer ad yili d allal yelhan ma yella yettwasemras i usileɣ, i ubeddel n yimukan, i usnerni n lxedma. Maca yezmer ad yuɣal d lḥekm ma yella ulac ameslay, ulac taseftit, ulac tagnit i win yettwassneqden. Azal-is yettban deg tiffin-is, deg leɛdil-is, deg izerfan i d-yettak.

Ma tgelda tesseɣtay war ma tesla, leṣlaḥ yettuɣal d lḥekm seg ufella. Ma tesseḥbes war ma tessefhem, audit yettuɣal d tazmert tufirt. Ma tettmeslay kan ɣef uxelleṣ n izerfan seld useḥbes, ad tesseḥbes leɛdil amatu deg indemnité kan, ma yella lmuḍiɛ ameqqran d tarrayt n lqarar.

Lxedma tamatut ur teḥwaǧ ara aseḥbes n ubeddel. Teḥwaǧ tuddsiwin i yezemren ad beddlent war ma ẓẓayen ɣef wid i tent-yessalayen. Di Benin, SRTB tezmer ad tuɣal d amedya: neɣ ad tili tarrayt n lqarar tettwasnen, tettwasneqden, tettwasefhmen; neɣ ad yeqqim waya d asnirem yettwafkan seg ufella.

Tarrayt mačči d aɛdaw n leṣlaḥ. D nettat i yettḥaraben ɣef wakken leṣlaḥ ur yettuɣal ara d lḥekm s tzemmert.

Yamina Boudiaf

Iɣbula isseqdacen

Aɣmis :

  • RFI Afrique, « Bénin : le licenciement de 169 personnes dans l’audiovisuel public crée la polémique », 18 mai 2026.

Iɣbula n tsuddas :

  • Présentation publique de la Société de Radio et Télévision du Bénin, consultée pour le contexte institutionnel.

Ejj aznaw

Tansa n tmailt-nnek ur d-tetteffoɣ ara. Izegraren ila qrib d uzzigen s