{"id":6084,"date":"2026-05-19T01:13:56","date_gmt":"2026-05-18T23:13:56","guid":{"rendered":"https:\/\/lmatmp.zeddine-ifri.org\/index.php\/2026\/05\/19\/guerre-des-corridors-3\/"},"modified":"2026-05-27T16:51:01","modified_gmt":"2026-05-27T14:51:01","slug":"tanagt-n-yiberdan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mezghena.org\/index.php\/tam\/2026\/05\/19\/tanagt-n-yiberdan\/","title":{"rendered":"Tana\u0263t n yiberdan"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Di Mali, a\u1e25bas n tmurt seg yilel mac\u030cc\u030ci d awal n tkar\u1e0da kan. Yetta\u0263al d allal n tsertit mi ara mmeslayen \u0263ef yipurtan, tilisa, takfat n ttamen, idrimen, akked tke\u1e5b\u1e5busin n usiwe\u1e0d n l\u0263ella.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Amagrad i d-yessuffe\u0263 MaliActu ass n 18 Mayyu 2026 \u0263ef \u201ca\u1e25bas\u201d akked \u201ctamen\u0263iwt n yiberdan n usiwe\u1e0d\u201d yeldi asteqsi meqqren: Mali ur yettwali ara kan ugur n usiwe\u1e0d. Yettwali tanmegla tastrategit: yeb\u0263a ad yesbedd tilleli tasertit, maca l\u01e7ehd ines n tudert yeqqen \u0263er iberdan, ipurtan akked yime\u1e93la yellan berra n tmurt-is.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ayagi ma\u010d\u010di d amaynut i tmura ur nes\u025bi ara ilel. Maca yu\u0263al d ammas segmi Mali, Burkina Faso akked Niger ff\u0263en seg CEDEAO ass n 29 Yennayer 2025. Deg wawal n tsertit, d amdan n tilleli. Maca tkar\u1e0da ur tettwali ara ibeddiyen. L\u0263ella ilaq ad teddu: l\u2019essence, rriz, ddwa, iferdisen n tmacint, ayen i ilaqen i tfella\u1e25t akked lebni. Ayagi akk yesra ipurtan, iberdan, tilisa, lbankat, ttamen akked laman.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Tilleli s ipurtan n wiya\u1e0d<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mali yezmer ad yeffe\u0263 seg ukatar n tuddsa. Ur yezmir ara ad yeffe\u0263 seg yilel. Bamako teqqen \u0263er uma\u1e0dal s yiberdan yettawin \u0263er Dakar, Abidjan, Lom\u00e9, Conakry, Nouakchott ne\u0263 iberdan nni\u1e0den, ilmend n ssuma, lxi\u1e0der akked tsertit. Yal abrid ma\u010d\u010di d abrid kan. D assa\u0263 n le\u1e25kem akked t\u1e25eggant.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Abrid n usiwe\u1e0d ma\u010d\u010di d izirig \u0263ef tkar\u1e0da. D taselsilt n leqrarat: anwa i ye\u1e6d\u1e6dfen apurt? anwa i isbedden le\u01e7\u1e5ba? anwa i \u1e25erzen tike\u1e5b\u1e5busin? anwa i yeldin tilisa ne\u0263 i ssendin? anwa i d-yefkan l\u2019essence? anwa i yett\u1e0demnen axelle\u1e63? Dayi i yettwazen leqder n tilleli n tidet.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ihi awal \u201ca\u1e25bas\u201d ilaq ad yettwaseqdec s le\u1e25der. Ma yella d leqrar uffi\u0263, ilaq ad yettwabe\u1e5bhen. Ma yella d agraw n le\u025braqil, akud i\u1e5bu\u1e25en, ssuma i d-yettalin, lxi\u1e0der n laman akked tsertit, awal-a yeskan aqelli\u1e0d n usiwe\u1e0d, ma\u010d\u010di kan d leqrar azrefan. Deg sin, azal aserti d ameqqran: tamurt ur nes\u025bi ara ilel tezmer ad tettwa\u1e0d\u025bef war ma i\u025bedda yiwen n usker \u0263ef tilisa-s.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Tuff\u0263a seg CEDEAO ur tse\u1e25\u1e25i ara tamna\u1e0dt<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tuff\u0263a seg CEDEAO teldi tallit n usniles n tsertit n tefriqt n ugafa. Timura n AES b\u0263ant ad bnunt tilleli tasertit akked laman. Maca ayagi yemmuger tidet n lqa\u025ba: tamsiwin n Sahel qqnent mazal \u0263er isenfar n tmurt yettwabnan seg yiseggasen imeqqranen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">CEDEAO tezmer ad tettwanqed ne\u0263 ad tettwa\u025beddi. Maca iberdan-is, suq-is, ipurtan-is, ineggura n usiwe\u1e0d akked lbankat ur ttru\u1e25un ara. Tsertit tezmer ad d-tini \u201cnexdem tafrara\u201d. Ticci n l\u0263ella tettarra-k \u0263er umeslay.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ihi tamen\u0263iwt n yiberdan d tamen\u0263iwt n umeslay gar tmura. Mali yesra ad yesnerni a\u1e6das n yiberdan bac ad ur yu\u0263al ara yiwen n upurt ne\u0263 yiwen n l\u01e7ar d aqelli\u1e0d. Asnerni n yiberdan yettak amkan. Maca ur d-yettak ara tilleli s wudem awurman. Ad teddu\u1e0d seg upurt nni\u1e0den yezmer ad yili kan d abeddel n t\u1e25eggant.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Atlantik n Lme\u0263reb: tifrat akked le\u1e25kem<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Asentel n ipurtan n Atlantik i d-yefka Lme\u0263reb i tmura n AES deg 2025 yella deg ubrid-a. I Bamako, Ouagadougou akked Niamey, tikti tban: ad snarnint tiwwura n tuff\u0263a, ad ilin iberdan \u0263er Atlantik, ad sneqsent lxi\u1e0der n iberdan i yu\u0263alen d amdan aserti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Maca ulac asenfar n usiwe\u1e0d ur nes\u025bi ara tsertit. Abrid yesnulfu-d assa\u0263en n lma\u1e63la\u1e25a: le\u025bqud, ttiknulujit, lbankat, ttamen, tike\u1e5b\u1e5busin, tilisa, tizzegwa n usiwe\u1e0d. Lme\u0263reb ur d-yettak ara abrid kan. Yettak amkan n le\u1e25kem deg Sahel. I Rabat, ayagi yezmer ad yesnerni azal-is. I tmura n Sahel, yezmer ad d-yefk le\u1e25riya n wawal. Sin n t\u0263uriwin-a d tidet.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Asteqsi ma\u010d\u010di ma ad nqbel ne\u0263 ad nugi abrid. Asteqsi d acu n tmental: anwa i ixell\u1e63en? anwa i i\u1e6d\u1e6dfen le\u1e25kem? ma yella d le\u025bqud iffan? acu ara ye\u1e0drun i yimsutaren akked imezda\u0263? Ma ulac tiririt, abrid i d-yettwasebded am wakken d tilleli yezmer ad yu\u0263al d t\u1e25eggant tamaynut.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Abrid d amkan n umennu\u0263 anemhal<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tamusni n Sahel tettwales s yiberdan n usker, igrawen yemmuten, drones, inqilaben akked tdukliwin n laman. Ayagi drus. Tamurt tezmer ad terb\u1e25 awal n tilleli, maca ad texser amen\u0263i n rriz. Tezmer ad tessufe\u0263 l\u025besker abarrani, maca ad teqqim teqqen \u0263er upurt abarrani. Tezmer ad tenna ulac asekcem, maca ad tettwa\u1e25kem s ssuma n usiwe\u1e0d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Abrid d amkan n umennu\u0263 anemhal. Mi ara te\u1e25bes tke\u1e5b\u1e5bust \u0263ef tilisa, ssuma tettali. Mi ara yeqqar ttamen \u201cabrid-a d axa\u1e6dar\u201d, ssuma tettali. Mi ara yu\u0263al upurt d amdan aserti, ssuma tettali. Mi ara tmeddel tilisa, suq n daxel ara yexelsen. Deg Sahel, ayagi ur yett\u0263imi ara deg izumal n tnezzut. Yettawe\u1e0d \u0263er leswaq, ddwa, tfella\u1e25t, lebni akked twaculin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D tama tanmettit n tkar\u1e0da tastrategit. Tilleli ur tettwazen ara s nnican kan. Tettwazen s tezmert n tmurt ad t\u1e0demmen l\u0263ella, ad tesse\u1e25bes ssuma, ad t\u1e25areb iberdan n tudert, ad tesse\u1e25bes imdanen ur xellisen ara wa\u1e25d-sen le\u01e7\u1e5ba n tsertit.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">D acu i d-teskan tamen\u0263iwt n yiberdan<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mali tella deg tanmegla tameqqrant. Teb\u0263a ad tekker seg t\u1e25eggant tasertit taqburt. Maca te\u1e25wa\u01e7 ad temmeslay akked t\u1e25eggant n tkar\u1e0da. Teb\u0263a imeddukal imaynuten. Maca ur tezmir ara ad tesnulfu ilel. Teb\u0263a ad tbeddel tdukliwin. Maca ilaq ad t\u1e25errez iberdan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tanmegla-a ur tettawi ara asefsex n tilleli. Tettarra-t yew\u025ber. Tilleli n tidet ma\u010d\u010di d abeddel n yiwen n upurt s waye\u1e0d, ne\u0263 bab n laman s waye\u1e0d. D a\u0263awas n le\u025bmer: asnerni n yiberdan, lme\u1e93la n l\u0263ella, le\u025bqud iffan, le\u1e25kem \u0263ef ssuma, tazmert n ineggura n usiwe\u1e0d n tmurt, tdukli tamna\u1e0dant s le\u025bqel, akked laman n yiberdan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dayi awal \u201ca\u1e25bas\u201d yezmer ad yili yelhan ne\u0263 d axa\u1e6dar. Yelha ma yessken-d lba\u1e6del n t\u1e25eggant n usiwe\u1e0d. Yex\u1e6der ma yessefhem belli awal yefka tifrat. Mali ur tesra ara kan ad tessemmi aqelli\u1e0d. Tesra ad tebnu allalen ara tt-id-yessuf\u0263en seg-s.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tamen\u0263iwt n Sahel ur tettwasebdad ara kan deg tiniri, lka\u1e63irnat ne\u0263 ticeqqufin n usafag. Tella deg ipurtan, deg imukan n tke\u1e5b\u1e5busin, deg tilisa, deg ikufan, deg lbankat akked leswaq. Win ye\u1e6d\u1e6dfen abrid ur ye\u1e6d\u1e6dif ara kullec. Maca a\u1e6das n tikwal, ye\u1e6d\u1e6def ssuma n uzekka.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mourad Ighil<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group lma-sources-utilisees is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Sources utilis\u00e9es<\/h2>\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Presse :<\/li>\n<li>MaliActu, \u00ab Mali : le blocus et la guerre des corridors \u00bb, 18 mai 2026.<\/li>\n<li>Reuters, \u00ab Landlocked Burkina, Mali, Niger back sea access through Morocco \u00bb, 28 avril 2025.<\/li>\n<li>Reuters, \u00ab West Africa bloc announces formal exit of three junta-led states \u00bb, 29 janvier 2025.<\/li>\n<li>Le Monde, \u00ab Sortie du Mali, du Burkina Faso et du Niger de la Cedeao : une reconfiguration r\u00e9gionale s\u2019op\u00e8re en Afrique de l\u2019Ouest \u00bb, 29 janvier 2025.<\/li>\n<\/ul>\n\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Au Mali, l\u2019enclavement n\u2019est pas une donn\u00e9e neutre de g\u00e9ographie. Il devient une arme politique d\u00e8s que les ports, les fronti\u00e8res, les assurances, les devises et les convois routiers entrent dans le rapport de force r\u00e9gional.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6082,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[1571],"tags":[4980,4983,4986,4989,2941],"class_list":["post-6084","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tajyupulitik-n-temnat","tag-acces-a-la-mer-tam","tag-alliance-des-etats-du-sahel-tam","tag-cedeao-tam","tag-corridors-logistiques-tam","tag-geopolitique-regionale-fr-tam","signatures_editoriales-mourad-ighil-tam"],"magazineBlocksPostFeaturedMedia":{"thumbnail":"https:\/\/mezghena.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/05_guerre_corridors_mourad_ighil-150x150.png","medium":"https:\/\/mezghena.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/05_guerre_corridors_mourad_ighil-300x200.png","medium_large":"https:\/\/mezghena.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/05_guerre_corridors_mourad_ighil-768x512.png","large":"https:\/\/mezghena.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/05_guerre_corridors_mourad_ighil-1024x683.png","1536x1536":"https:\/\/mezghena.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/05_guerre_corridors_mourad_ighil.png","2048x2048":"https:\/\/mezghena.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/05_guerre_corridors_mourad_ighil.png","colormag-highlighted-post":"https:\/\/mezghena.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/05_guerre_corridors_mourad_ighil-392x272.png","colormag-featured-post-medium":"https:\/\/mezghena.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/05_guerre_corridors_mourad_ighil-390x205.png","colormag-featured-post-small":"https:\/\/mezghena.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/05_guerre_corridors_mourad_ighil-130x90.png","colormag-featured-image":"https:\/\/mezghena.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/05_guerre_corridors_mourad_ighil-800x445.png","colormag-default-news":"https:\/\/mezghena.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/05_guerre_corridors_mourad_ighil-150x150.png","colormag-featured-image-large":"https:\/\/mezghena.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/05_guerre_corridors_mourad_ighil-1400x600.png"},"magazineBlocksPostAuthor":{"name":"","avatar":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a78f67dbeb62702c6f5acf31510335f652a2f8c2c3609416914bdbf6182f4dff?s=96&d=mm&r=g"},"magazineBlocksPostCommentsNumber":"0","magazineBlocksPostExcerpt":"Au Mali, l\u2019enclavement n\u2019est pas une donn\u00e9e neutre de g\u00e9ographie. Il devient une arme politique d\u00e8s que les ports, les fronti\u00e8res, les assurances, les devises et les convois routiers entrent dans le rapport de force r\u00e9gional.","magazineBlocksPostCategories":["Tajyupulitik n temna\u1e0dt"],"magazineBlocksPostViewCount":1,"magazineBlocksPostReadTime":6,"magazine_blocks_featured_image_url":{"full":["https:\/\/mezghena.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/05_guerre_corridors_mourad_ighil.png",1536,1024,false],"medium":["https:\/\/mezghena.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/05_guerre_corridors_mourad_ighil-300x200.png",300,200,true],"thumbnail":["https:\/\/mezghena.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/05_guerre_corridors_mourad_ighil-150x150.png",150,150,true]},"magazine_blocks_author":{"display_name":"","author_link":"https:\/\/mezghena.org\/index.php\/author\/mohand\/"},"magazine_blocks_comment":0,"magazine_blocks_author_image":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a78f67dbeb62702c6f5acf31510335f652a2f8c2c3609416914bdbf6182f4dff?s=96&d=mm&r=g","magazine_blocks_category":"<a href=\"#\" class=\"category-link category-link-1571\">Tajyupulitik n temna\u1e0dt<\/a>","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mezghena.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6084","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mezghena.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mezghena.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mezghena.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mezghena.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6084"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mezghena.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6084\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6191,"href":"https:\/\/mezghena.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6084\/revisions\/6191"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mezghena.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6082"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mezghena.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6084"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mezghena.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6084"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mezghena.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6084"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}